Visgraat, walvisgraat, Hongaarse punt of Weense punt: wat is het verschil?

Visgraat, walvisgraat, Hongaarse punt en Weense punt lijken op elkaar en worden voortdurend door elkaar gehaald. Hieronder staan ze naast elkaar, samen met recht verband en de kasteelvloer. Eerst in het kort, daarna één voor één met een foto erbij.

Recht verband: het vertrekpunt

De meeste vloeren liggen in recht verband: planken in rijen naast elkaar, waarbij de kopse naden per rij verspringen. Het is het rustigste beeld dat er is en het vraagt het minste snijverlies, rond de tien procent.

Overweeg je een patroon, dan is dit je vergelijkingsmateriaal. Een patroonvloer kost meer materiaal, meer legtijd en trekt meer aandacht. Dat is precies de bedoeling, maar het is goed om te weten waar je vandaan komt. Heb je veel in de kamer staan, een uitgesproken bank, een open keuken, een vloerkleed, dan kan recht verband de betere keuze blijven.

Visgraat

Bij visgraat leg je gewone rechthoekige planken haaks op elkaar. Daardoor ontstaat een zigzag waarbij de korte kant van de ene plank tegen de lange zijde van de volgende komt. Kijk je goed, dan zie je dat de naad tussen de rijen getrapt loopt in plaats van in een rechte lijn. Dat is het makkelijkste kenmerk om visgraat van een punt te onderscheiden.

Het patroon wordt meestal onder 45 graden gelegd, maar kan ook recht, en heet dan elleboogverband. Visgraat trekt veel aandacht en geeft een ruimte energie. In een kleine kamer kan het daardoor onrustig worden.

Walvisgraat

Walvisgraat is geen apart patroon maar visgraat in XL. Dezelfde legwijze, alleen met planken die flink breder en langer zijn. De term werd in 2018 bedacht door het merk Floer en is daarna door de hele branche overgenomen.

Het effect is opvallend: doordat er minder planken in dezelfde ruimte passen, wordt het beeld een stuk rustiger. Voor de gemiddelde Nederlandse woonkamer is walvisgraat vaak de betere keuze dan een fijne visgraat, ook al is het precies hetzelfde patroon.

Hongaarse punt

De Hongaarse punt, in het buitenland chevron genoemd, is het patroon waar de meeste verwarring over bestaat. Het verschil met visgraat zit in de vorm van de plank. Bij een Hongaarse punt lopen de korte kanten schuin weg, meestal onder 45 of 60 graden, zodat twee planken samen precies een punt vormen. De naad tussen de rijen loopt daardoor in één rechte lijn door.

Die schuine planken koop je zo, ze komen in die vorm uit de doos. Je hoeft er dus zelf niets aan te snijden, en dat geldt voor PVC net zo goed als voor laminaat.

Het resultaat is symmetrisch en geordend. Aanwezig, maar minder speels dan visgraat. Dat maakt het geschikt voor strakke, moderne interieurs waar je wel karakter wilt maar geen druk beeld.

Let op: doordat alle punten in één lijn samenkomen, valt elke afwijking meteen op. Maatvastheid is hier belangrijker dan bij welk ander patroon ook, en daarom is het merk dat je kiest bij een Hongaarse punt echt van belang.

Weense punt

De Weense punt is de zeldzaamste van de vier patroonvloeren. De planken komen onder een stompere hoek samen dan bij de Hongaarse punt, waardoor het patroon minder scherp oogt en er een herhaling van langwerpige zeshoeken ontstaat.

Het effect is klassiek en verfijnd, en het komt het best tot zijn recht in bredere ruimtes. Precies omdat je hem zelden ziet, is het een patroon voor mensen die iets willen dat de buren niet hebben.

Kasteelvloer, ook wel Versailles

De kasteelvloer valt strikt genomen buiten het rijtje, want hij bestaat niet uit losse planken maar uit grote vierkante panelen. In elk paneel zit een gevlochten patroon van kleinere latjes, omlijst door een rand. Het patroon komt uit het Franse hof van de zeventiende eeuw en heet daarom ook wel Versailles.

Het is het meest uitgesproken van alle patronen. Eén kasteelvloer draagt een hele ruimte en je hebt er daarna weinig meer bij nodig. In PVC komt hij meestal in panelen van 61 bij 61 centimeter, wat het leggen een stuk eenvoudiger maakt dan bij echt houten Versailles parket.

Wel geldt hier dezelfde regel als bij de punten, en eigenlijk nog strenger: de startlijn moet kloppen en de ondergrond moet vlak zijn. Een paneel dat een paar millimeter scheef ligt neem je mee door de hele kamer.

Visgraat of Hongaarse punt? Zo zie je het verschil

Als je maar één ding onthoudt: kijk naar de naad tussen twee rijen.

• Loopt die getrapt, als een trap met kleine treetjes, dan is het visgraat.
• Loopt die in één rechte lijn, en komen de planken in een punt samen, dan is het een Hongaarse punt.

Dat komt door de vorm van de plank zelf. Bij visgraat is hij gewoon rechthoekig, bij een Hongaarse punt lopen de uiteinden schuin. Alle andere verschillen, in uitstraling, keuze en leggen, volgen uit dat ene vormverschil.

Welk patroon past bij jouw ruimte?

• Kleine woonkamer of appartement. Kies walvisgraat of Hongaarse punt. Een fijne visgraat maakt een kleine ruimte snel onrustig.
• Grote, open woonkamer. Hier kan alles. Visgraat vult de ruimte, walvisgraat houdt het rustig, Weense punt maakt er een statement van.
• Lange, smalle ruimte. Een punt versterkt de lengte omdat hij naar voren wijst. Wil je dat niet, kies dan walvisgraat.
• Hal. De plek bij uitstek voor een kasteelvloer. Je loopt er doorheen in plaats van dat je er woont, dus een uitgesproken patroon gaat niet vervelen.
• Keuken. Alles kan, maar houd het patroon gelijk met de aangrenzende ruimte. Wisselen in een deuropening oogt onrustig.
• Strak modern interieur. Hongaarse punt.
• Karakteristieke of jaren 30-woning. Visgraat, Weense punt of een kasteelvloer.
• Veel meubels en een vloerkleed. Overweeg gewoon recht verband. Van een patroon zie je dan toch maar de helft.

In welk materiaal kun je ze krijgen?

Visgraat en walvisgraat vind je bij ons in plak PVC, click PVC, laminaat en hybride hout. Daar is de keuze het grootst, in kleur zowel als in formaat.

De Hongaarse punt is er in plak PVC en click PVC, en in een beperkter aantal kleuren. De Weense punt en de kasteelvloer voeren wij alleen in plak PVC, met Belakos als voornaamste merk voor de Weense punt en vtwonen voor de kasteelvloer.

Twijfel je tussen plak en click: plak PVC geeft bij patroonvloeren het rustigste eindbeeld, omdat elke strook los wordt verlijmd en er geen clickverbinding tussen zit die mee kan werken. Het vraagt wel altijd een volledig geëgaliseerde ondergrond.

Wat een patroonvloer betekent voor leggen en bestellen

• Reken vijftien procent snijverlies in plaats van de tien procent die je bij recht verband aanhoudt. Je snijdt langs elke wand driehoeken af.
• Patroonvloeren zet je uit vanaf het midden van de ruimte of vanaf de belangrijkste zichtlijn, zodat je aan beide kanten evenveel overhoudt. Begin je bij een muur, dan loopt het patroon scheef de kamer in.
• Let op A- en B-planken. Visgraat en walvisgraat bestaan uit twee spiegelbeeldige varianten, en de verhouding daartussen bepaalt hoe het patroon valt.
• Kies een A-merk. Bij een patroonvloer telt maatvastheid zwaarder dan bij een rechte plank, want een millimeter afwijking loopt in een punt zichtbaar op.
• Reken op meer legtijd. Een patroonvloer leggen duurt beduidend langer dan recht verband, en dat zie je terug als je het laat doen.
• Overweeg het te laten leggen. Dit zijn de vloeren waarbij het vakwerk het verschil maakt tussen mooi en net niet.

Op onze pagina over m² en snijverlies berekenen reken je uit hoeveel je nodig hebt. Wil je het uit handen geven, kijk dan bij de legservice.

Bekijk de patronen in het assortiment

• Visgraat plak PVC, visgraat click PVC en visgraat laminaat
• Walvisgraat PVC en walvisgraat laminaat
• Hongaarse punt vloeren
• Weense punt PVC
• Kasteelvloeren
• Rechte stroken plak PVC en landhuis plak PVC

Wil je één patroon helemaal uitdiepen, dan hebben we per patroon een complete gids: de visgraat gids, de walvisgraat gids, de Hongaarse punt gids en de Weense punt gids.

Kom je er niet uit, kom dan langs in de showroom in Alphen aan den Rijn. De patronen liggen er naast elkaar, en dat scheelt meestal meer dan welke foto ook.